Rekordowe 364 mln zł na polskie technologie obronne – co zmienia program PERUN?
Rekordowe inwestycje w przełomowe technologie
W Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie podpisano dziś 14 nowych umów o wartości 364 mln zł w ramach programu PERUN – flagowego instrumentu wsparcia innowacji obronnych. To już 29 umów od startu programu, a łączna pula środków sięgnęła 753 mln zł, z czego 723 mln zł pochodzi bezpośrednio z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej i Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Premier Donald Tusk zaznaczył, że projekt to nie tylko wydatki, ale przede wszystkim budowanie przewagi technologicznej w oparciu o polskie talenty i rodzime rozwiązania.
„Mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że budujemy polskie bezpieczeństwo i nasza Ojczyzna jest bezpieczna dzięki polskim talentom i technologiom”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Program PERUN, realizowany wspólnie przez MON, MNiSW oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, powstał z myślą o finansowaniu badań i wdrożeń w obszarach kluczowych dla współczesnych sił zbrojnych: sztucznej inteligencji, autonomizacji systemów, technologii kosmicznych, ochrony żołnierza, cyberbezpieczeństwa oraz medycyny pola walki. Każda z podpisanych dzisiaj umów dotyczy konkretnego projektu, który ma trafić do jednostek wojskowych w perspektywie 2-4 lat.
Współpraca nauki, przemysłu i wojska – model, który działa
Wicepremier i minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślił, że program implementuje doświadczenia wyniesione z wojny w Ukrainie. Chodzi o zdolności operacyjne we wszystkich domenach – na lądzie, w powietrzu, na wodzie i pod wodą, a także w cyberprzestrzeni i przestrzeni kosmicznej. Umowy podpisane dzisiaj obejmują m.in. zaawansowane systemy bezzałogowe, algorytmy sztucznej inteligencji do analizy pola walki oraz nowe rozwiązania z zakresu medycyny pola walki, które mogą ratować życie rannych żołnierzy.
„Implementujemy doświadczenia z Ukrainy i budujemy zdolności we wszystkich obszarach. Dlatego umowy, które zostały dziś podpisane, dotyczą zdolności do operowania na lądzie, w powietrzu, na wodzie i pod wodą, a także w cyberprzestrzeni i przestrzeni kosmicznej”
Władysław Kosiniak-Kamysz, Wicepremier, Minister Obrony Narodowej
Minister nauki Marcin Kulasek zwrócił uwagę na modelowy charakter współpracy: wojsko definiuje potrzeby, a polskie ośrodki badawcze i firmy dostarczają rozwiązania. Dzięki takiemu podejściu środki w wysokości 723 mln zł trafiają bezpośrednio do krajowych innowatorów, a nie na zakup gotowych systemów z zagranicy. To odpowiedź na rosnące potrzeby armii i szansa dla małych oraz średnich przedsiębiorstw z sektora nowych technologii.
„Wojsko definiuje swoje potrzeby, a polskie ośrodki badawcze przynoszą rozwiązania. Tak wygląda modelowa współpraca, na którą mamy odpowiednie środki – 723 mln złotych”
Marcin Kulasek, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Wiceminister obrony Cezary Tomczyk podkreślił natomiast, że łatwiej jest kupić sprzęt z zagranicy, ale prawdziwą przewagę buduje się własnym wysiłkiem intelektualnym i przemysłowym. Każda umowa – jak zaznaczył – oddala ryzyko ataku na Polskę, bo potencjalny przeciwnik musi liczyć się z nowoczesnym, innowacyjnym przeciwnikiem.
„Kupić ze Stanów Zjednoczonych czy Korei jest naprawdę bardzo łatwo. Wymyślić i zbudować jest bardzo trudno, ale zawsze warto”
Cezary Tomczyk, Wiceminister Obrony Narodowej
Polska siła odstraszania – rekordowe wydatki i sojusze
Premier Donald Tusk przypomniał, że Polska przeznacza obecnie 5%, a realnie nawet 7% budżetu państwa na obronność. Do tego dochodzą środki europejskie z programu SAFE. W skali regionu jesteśmy liderem nie tylko pod względem wydatków, ale także gotowości operacyjnej. Rząd stawia sobie za cel budowę najsilniejszej armii w Europie, a program PERUN ma być jednym z filarów tej strategii. Współpraca w ramach NATO i Unii Europejskiej, szczególnie z państwami regionu Morza Bałtyckiego i Europy Północnej, pozwala tworzyć spójny system obrony wschodniej flanki.
- Podpisano 14 nowych umów o wartości 364 mln zł (łączna wartość programu: 753 mln zł).
- Dofinansowanie z MON i MNiSW wynosi 723 mln zł.
- Program obejmuje 6 obszarów: AI, autonomizację, technologie kosmiczne, ochronę żołnierza, cyberbezpieczeństwo, medycynę pola walki.
- Wydatki na obronność sięgają 5-7% budżetu państwa.
„Niech to będzie lekcja dla wszystkich tych w Polsce i poza Polską, którzy uważają, że konflikt, chaos i przemoc to sposób na życie. Niech zrozumieją, że tylko wspólna, cierpliwa i konsekwentna praca może przynieść dobre efekty”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Co to oznacza dla Kętrzyna i regionu Warmii i Mazur?
Program PERUN ma realny wpływ także na lokalną gospodarkę i bezpieczeństwo. W Kętrzynie stacjonuje 22 Batalion Dowodzenia oraz funkcjonuje Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych – jednostki, które w dłuższej perspektywie mogą korzystać z nowych technologii rozwijanych w ramach programu. Ponadto na terenie województwa warmińsko-mazurskiego działają liczne firmy z sektora IT i elektroniki, a także ośrodki badawcze powiązane z Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. Dla lokalnych przedsiębiorców i naukowców PERUN oznacza szansę na pozyskanie środków na projekty obronne – pod warunkiem, że złożą odpowiednio dopasowane oferty. W praktyce może to przełożyć się na nowe miejsca pracy w sektorze innowacji oraz wzmocnienie potencjału obronnego regionu położonego zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od granicy z obwodem królewieckim.
W kontekście rosnących napięć geopolitycznych i wojny w Ukrainie każda inwestycja w nowoczesny sprzęt oraz szkolenie kadr ma znaczenie strategiczne. Mieszkańcy Kętrzyna mogą być spokojni, że polska armia systematycznie unowocześnia wyposażenie, a program PERUN – choć kojarzony głównie z wielkimi koncernami – w rzeczywistości stwarza warunki do rozwoju także średnim i małym podmiotom z regionu.
Perspektywy i wyzwania
Program PERUN nie jest jednak jedynym instrumentem – rząd zapowiada kontynuację inwestycji oraz uruchomienie kolejnych edycji. Wicepremier Kosiniak-Kamysz zapowiedział, że do końca roku planowane jest podpisanie dalszych umów, a łączna wartość programu może przekroczyć miliard złotych. Przed polskim przemysłem obronnym stoi jednak wyzwanie zdolności produkcyjnych i kadrowych – czy rodzime firmy są w stanie wdrożyć wyniki badań na skalę przemysłową? Premier Tusk wyraził przekonanie, że tak, ale pod warunkiem systematycznej współpracy i stabilnego finansowania.
Dla mieszkańców Kętrzyna i całej Polski najważniejsze jest jedno – każde kolejne 364 mln zł wydane na innowacje to realny krok w stronę bezpieczeństwa. Jak podkreślił premier, „każda ta umowa oddala ryzyko ataku na Polskę”. W czasach globalnego zamętu i konfliktów to nie jest tylko polityczna deklaracja, ale konkretna strategia, która ma odstraszać potencjalnych agresorów.