Polska kupi trzy okręty podwodne. Umowa podpisana po 30 latach programu Orka
Przełom dla Marynarki Wojennej i programu Orka
W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których sfinalizowano jeden z najważniejszych zakupów dla polskich sił zbrojnych. W czasie spotkania podpisano umowę na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP. Okręty zostaną pozyskane w ramach programu Orka, który przez trzy dekady pozostawał bez rozstrzygnięcia. Decyzja zapadła w formule oficjalnych konsultacji rządowych Polski i Szwecji, z udziałem premierów oraz ministrów obu państw.
Sprawa ma znaczenie nie tylko dla wojska, ale też dla bezpieczeństwa całego regionu Morza Bałtyckiego. Polska od lat nie przeprowadziła tak dużego programu modernizacyjnego w obszarze sił morskich. Podpisana umowa została określona jako najważniejszy kontrakt w historii polskiej Marynarki Wojennej. Oznacza to wejście w nowy etap odbudowy zdolności obronnych na morzu, a jednocześnie zamknięcie wieloletniego etapu oczekiwania na finał programu Orka.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, premier
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie „Orka” i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, premier
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program „Orka” przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej
Podczas spotkania podkreślono, że podpisane porozumienia są potwierdzeniem zaufania i partnerskich relacji między oboma państwami. Rozmowy nie dotyczyły wyłącznie samego zakupu uzbrojenia, ale całego modelu współpracy politycznej, wojskowej i przemysłowej. W praktyce oznacza to, że decyzja o zakupie została powiązana z szerszym układem dotyczącym bezpieczeństwa i współpracy na Bałtyku. To ważne, ponieważ modernizacja Marynarki Wojennej została osadzona w strategicznych ustaleniach międzypaństwowych, a nie tylko w pojedynczej transakcji handlowej.
- Podpisano umowę na zakup 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
- Zakup jest realizowany w ramach programu Orka, który przez 30 lat nie doczekał się finału.
- Wartość całego przedsięwzięcia została wskazana na 50 miliardów szwedzkich koron.
- Konsultacje odbyły się w Gdyni, podczas polsko-szwedzkiego spotkania międzyrządowego.
- Odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku.
Decyzja zapadła podczas konsultacji rządowych Polski i Szwecji
Zakup okrętów A26 był jednym z głównych rezultatów konsultacji międzyrządowych przeprowadzonych w Gdyni. Spotkanie odbyło się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego Polski i Szwecji, podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W rozmowach uczestniczyli przedstawiciele kilku resortów, co pokazuje skalę uzgodnień wykraczających poza obronność. Obecni byli ministrowie obrony narodowej, spraw zagranicznych, finansów, kultury i dziedzictwa narodowego oraz infrastruktury.
W tym trybie polityczna decyzja o zakupie została powiązana z uzgodnieniami między rządami obu krajów. Oznacza to, że nie chodziło o pojedyncze zamówienie, lecz o element szerszej współpracy państwowej. Strona polska i szwedzka potwierdziły, że ich relacje weszły w nowy etap strategicznego partnerstwa. W Gdyni podpisano wiele dokumentów, a umowa dotycząca okrętów podwodnych była najważniejszym z nich.
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt „Orka” był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, premier
Równolegle wskazano, że współpraca ma być obustronna. Polska kupuje okręty podwodne, natomiast Szwecja pozyskuje okręt ratowniczy i zestawy Piorun. Taki układ został przedstawiony jako dowód równorzędnego partnerstwa, a nie jednostronnego zakupu sprzętu. Dla polskiego przemysłu obronnego ma to oznaczać impuls do wzmacniania własnych zdolności produkcyjnych i technologicznych oraz początek długofalowej współpracy przemysłowej ze stroną szwedzką.
"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"
Donald Tusk, premier
Pakt dla Morza Bałtyckiego i wspólna polityka bezpieczeństwa
Konsultacje w Gdyni miały także wymiar regionalny. Polska i Szwecja potwierdziły, że chcą wspólnie działać na rzecz bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego. Efektem rozmów było ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego, który ma opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego. Oba państwa zadeklarowały, że Bałtyk powinien pozostać obszarem wolnym od działań rosyjskiej floty cieni, prowokacji i zagrożeń militarnych.
Premier Donald Tusk zaznaczył, że współpraca Polski i Szwecji służy temu, by region był miejscem pokoju i bezpieczeństwa. Wskazał przy tym na odpowiedzialność obu państw za przyszłość obszaru bałtyckiego. Te deklaracje zostały połączone z praktycznymi decyzjami dotyczącymi obronności, w tym z zakupem nowych jednostek dla Marynarki Wojennej RP. W ten sposób modernizacja sił morskich została wpisana w szerszą architekturę bezpieczeństwa regionu.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, premier
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej
W trakcie spotkania zwrócono też uwagę na rolę Szwecji po przystąpieniu do NATO. Według strony polskiej wzmocniło to bezpieczeństwo całego regionu i zwiększyło możliwości wspólnego działania państw położonych nad Bałtykiem. Podkreślono również zgodność Polski i Szwecji w ocenie zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy oraz w kwestii dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Z perspektywy obu rządów bezpieczeństwo morskie, współpraca sojusznicza i rozwój zdolności obronnych pozostają ze sobą bezpośrednio powiązane.
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji
Na zakończenie konsultacji ogłoszono wspólną deklarację Polski i Szwecji w sprawie Paktu dla Morza Bałtyckiego. To dokument, który porządkuje kierunek dalszej współpracy obu państw. W praktyce obejmuje on współpracę polityczną, wojskową i przemysłową, a podpisana w Gdyni umowa na zakup trzech okrętów podwodnych A26 jest jednym z jego najbardziej konkretnych rezultatów. Dla Polski oznacza to jednocześnie modernizację Marynarki Wojennej, zamknięcie wieloletniego etapu programu Orka i wejście w nowy model współpracy ze Szwecją.